Tegen de armoedeval

tirADODeze oudejaarsdag begon voor mij met het luisteren naar een radioprogramma waar mensen voor of tegen een bepaalde stelling kunnen stemmen en hun stem op de radio kunnen toelichten (Standpunt.nl). De stelling van vandaag luidde “2014 is een jaar dat we beter zo snel mogelijk kunnen vergeten”.
Hoewel een enkeling wees op de mooie zomer van 2014 en het feit dat Nederland derde was geworden bij het WK voetbal, waren de meeste bellers het met deze stelling eens. Ik kon ze geen ongelijk geven. Dit jaar kende nl. nogal wat dieptepunten: diverse oorlogen,  de ebola-epidemie in Afrika, de terreurbeweging IS met zijn afgrijselijke onthoofdingsfilmpjes, de ramp met de MH17, en zo kan ik nog wel even doorgaan.
Mijn humeur werd er niet beter op toen ik in de NRC  van afgelopen weekend  een artikel las over de voedselbanken in Amsterdam.* Het aantal huishoudens dat in Amsterdam bij de voedselbank staat ingeschreven is gestegen van 1636 in september tot 2013 in deze maand december. De coordinator van de voedselbank Nieuw-West laat desgevraagd weten wie het zijn die bij de voedselbank aankloppen: zzpers die het niet redden, gescheiden vrouwen met kinderen die geen alimentatie krijgen, gescheiden mannen die na het betalen van alimentatie niet genoeg meer voor zichzelf overhouden etc. Ook vertelt zij dat bij veel klanten van de voedselbank de schaamte groot is: “Mensen die voor het eerst voedsel komen halen kijken je vaak niet aan.”

Die laatste opmerking deed mij denken aan een boek dat we net hebben aangeschaft voor de bibliotheek: Hand to mouth: the truth about being poor in a wealthy world van Linda Tirado. Tirado, een werkende arme in Amerika, stoorde zich aan de notie dat armen hun armoede aan zichzelf te wijten hebben: waarom doen armen immers zulke stomme dingen als roken, fastfood eten of geld lenen om een smartphone te kopen? In haar boek  beschrijft ze hoe ze door een combinatie van foute beslissingen en domme pech tot  armoede verviel: ruzie met de familie, mislukte studie, ongeplande zwangerschappen, een slecht gebit waardoor zij niet op een representatieve functie kon solliciteren etc.  Tirado toont aan dat arm zijn vaak duurder is dan rijk zijn: als je geen fornuis hebt moet je wel fastfood eten. En als je geen huur huis kunt betalen, moet je wel naar een motel, dat uiteindelijk duurder is, maar waar je per week kunt betalen. En dat zoveel armen roken, komt  doordat ze worden uitgebuit in slechtbetaalde uitzendbaantjes en daardoor zo moe zijn dat alleen het alleen het opsteken van een sigaret hen weer een uur vooruithelpt.

Overigens is Tirado dankzij de opbrengst van haar goedlopende  boek niet langer arm. Dat neemt niet weg dat beleidsmakers haar observaties ter harte zouden moeten nemen. Ook sociale wetenschappers die onderzoek doen naar armoede en sociale uitsluiting kunnen hier hun voordeel mee doen. Met frisse moed dus op naar 2015!

*Bas Blokker, Zielsgelukkig met een Hema-bon. NRC d.d. 27-12-2014

This entry was posted in Sociology and tagged , . Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

w

Connecting to %s